[SHTT 6] Hành vi xâm phạm quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ

TDTU, 05/01/2026 | 14:00, GMT+7

(Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam)

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của môi trường internet, việc sao chép, khai thác và lan truyền các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học diễn ra ngày càng nhanh chóng và dễ dàng. Điều này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận tri thức, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm phạm quyền tác giả nếu các hành vi sử dụng tác phẩm không tuân thủ quy định của pháp luật.

Nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, đồng thời nâng cao ý thức tôn trọng sản phẩm sáng tạo trí tuệ trong xã hội, Điều 28 của Luật Sở hữu trí tuệ quy định cụ thể về các hành vi xâm phạm quyền tác giả.

1. Khái niệm hành vi xâm phạm quyền tác giả

Hành vi xâm phạm quyền tác giả là những hành vi của tổ chức, cá nhân trái với quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền nhân thân và/ hoặc quyền tài sản của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm được bảo hộ.

Việc xác định đúng hành vi xâm phạm là căn cứ quan trọng để:

Yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm;
Yêu cầu bồi thường thiệt hại;
Áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, dân sự hoặc hình sự theo quy định của pháp luật.

2. Các hành vi xâm phạm quyền tác giả theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ

Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ, các hành vi xâm phạm quyền tác giả được quy định tập trung vào các nhóm hành vi sau:

Xâm phạm quyền nhân thân: Chiếm đoạt quyền tác giả; mạo danh tác giả; công bố tác phẩm khi chưa được phép; sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
Xâm phạm quyền tài sản: Sao chép, phân phối, phát sóng, truyền đạt, cho thuê, làm tác phẩm phái sinh... mà không được sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
Vi phạm nghĩa vụ trả tiền bản quyền: Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả tiền bản quyền (nhuận bút, thù lao) theo quy định.
Vô hiệu hóa biện pháp công nghệ: Cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp công nghệ hữu hiệu do chủ sở hữu áp dụng để bảo vệ tác phẩm.
Sản xuất, phân phối thiết bị vi phạm: Sản xuất, phân phối, nhập khẩu, chào bán, bán, quảng bá, quảng cáo, tiếp thị, cho thuê hoặc tàng trữ nhằm mục đích thương mại các thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện, giới thiệu hoặc cung cấp dịch vụ khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị, sản phẩm, linh kiện hoặc dịch vụ đó được sản xuất, sử dụng nhằm vô hiệu hóa biện pháp công nghệ bảo vệ quyền tác giả.
Xâm phạm thông tin quản lý quyền: Cố ý xóa, gỡ bỏ hoặc thay đổi thông tin quản lý quyền mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả khi biết hoặc có cơ sở để biết việc thực hiện hành vi đó sẽ xúi giục, tạo khả năng, tạo điều kiện thuận lợi hoặc che giấu hành vi xâm phạm quyền tác giả theo quy định của pháp luật.
Phân phối tác phẩm đã bị can thiệp thông tin: Phân phối, nhập khẩu, phát sóng tác phẩm khi biết thông tin quản lý quyền đã bị thay đổi trái phép.
Vi phạm trách nhiệm của doanh nghiệp trung gian: Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm pháp lý của đơn vị cung cấp dịch vụ mạng, dẫn đến việc tiếp tay cho hành vi xâm phạm.

3. Ý nghĩa của việc quy định các hành vi xâm phạm quyền tác giả

Việc quy định cụ thể các hành vi xâm phạm quyền tác giả tại Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ có ý nghĩa quan trọng trong việc:

Nâng cao nhận thức pháp lý của xã hội về tôn trọng quyền tác giả;
Tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc nhận diện và xử lý các hành vi vi phạm;
Góp phần xây dựng môi trường sáng tạo lành mạnh, công bằng và bền vững;
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả trong nền kinh tế tri thức;
Hỗ trợ phòng ngừa và hạn chế các hành vi xâm phạm quyền tác giả, đặc biệt trong môi trường số.

--------------------

Hiện nay, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển giao Khoa học Công nghệ - TDTU đang tiếp nhận hồ sơ đăng ký sáng chế cho cá nhân, giảng viên, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp.

Mọi thông tin liên quan vui lòng liên hệ:

Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển giao Khoa học Công nghệ - TDTU